BAŞARILI VE MUTLU ÇOCUK NASIL YETİŞTİRİLİR

  1. DIŞ MOTİVASYON: CEZA- MÜKAFAT2-İÇ MOTİVASYON: MERAK-HEVES-İSTEMEK = ÖĞRENMEK 
  • Çocuk en güçlü bağı sizinle kurmalıdır. Sizden koptuğunda, aranızda güçlü bir bağ olmadığında potansiyel problem çocuk haline gelir.
  • Aidiyet 7-14 yaş çocuğu için bir ihtiyaçtır. Çoğunuzun bu yaşlarda sizinle aidiyet kurabilmesi için, kendisini kötü hissedecek tutum ve davranışlardan uzak durun. Ona uyumlu davranın ki, sizinleyken kendisini iyi hissettin ve sizinle aidiyet kurabilsin. 
  • 7 Yaşından itibaren çocuğunuzla haftada bir gün aile toplantılarına başlayın. Böylece sosyal yaşamında nasıl davranacağını, hayatın kurallarının neler olduğunu, sorun çözme becerilerini öğrenir.
  • Çocuğun kendi işini kendi görebilmesi kendisi için bir ihtiyaçtır, çocuğun kendisini var etme sürecidir. Bu yüzden çocuğunuzu engelleyerek, yönetmeye çalışmayın. Kendini yönetme becerisi kazanması için yanında pasif olun.
  • Duygusal olarak doyurulan çocuklar, zihinsel başarıya ulaşırlar. Bu yüzden de çocuğunuzun hayatının tamamını eğitime ayırmayın, onun çocukluğunu yaşamasına izin verin.
  • Bütün kişilik bozukluklarının temelinde ´kendilik bozukluğu´ ( kendi gibi olamama )  vardır. Bu yüzden çocuğunuzun sizin istediğiniz gibi olması yerine, kendisi gibi olmasına izin verin.
  • Okul çocuklarının en büyük ihtiyacı harekettir. Çocuk hareket ettikçe gelişir, beyni güçlenir, öğrenmesi kolaylaşır. Hareketliliği önlenirse hareket etme ihtiyacı artar ve bu durum çocuğun hiperaktif olmasına neden olur.
  • Çocuğunuzun öğrenme hızına saygı gösterin ve ona araştırma yapması için gerçekçi zamanlar ve fırsatlar vererek öğrenmeyi öğretin.
  • Çoğunuzu diğer çocuklarınız ile kıyaslamayın; bu onda yetersizlik duygusuna neden olur. Onun yerine kıyas yapmadan kendi çocukluk öykülerinizi anlatın. Çocuklarınız arasından birini seçip, diğerini dışlamayın, bu onda aşağılanmışlık duygusuna neden olur ve kişilik gelişimini engeller.
  • Çocuğunuzun yapabildiği kadarına razı olun. 1 Yapabilen çocuktan 5 isterseniz, çocuk agresif ve tepkisel olur.
  • Çocuğunuzun öğretmeni değil, anne babası olun.
  • Çocuğunuzun bir işi başarıp başaramayacağını, ona duyduğunuz güvenle ilişkilendirmeyin. Sınav sonucuna vurgu yapan cümleler ve ona söyleyeceğiniz ´ sana güveniyorum, başaracaksın ´ sözü onda kaygıya eden olur.
  • Çocuğunuza kitap okuma alışkanlığı kazandırmak istiyorsanız, ona kendisinde merak uyandıracak kitaplar alın, onun seçimlerini, beğenilerini önemseyin. Ona anlayarak okuma becerisi kazandırın. Bunun için aynı metni karşılıklı okuyun, bir cümle okuduktan sonra o cümlenin anlamını onunla tartışın.
  • Çocuğunuzun kendini gerçekleştirmesine izin verin. Bunun için onun varlığına değer verin, tercihlerine, insan olma çabasına saygı duyun, onu dinleyin. Böylece çocuğunuz karşılaştığı bir problemi sorun olarak görmek yerine, onu nasıl çözebileceğine sükunetle odaklanır, öngörü kazanır.
  • Çocuğunuza kendisini iyi hissetmesini sağlayacak şekilde değer verin.
  • Kendini yetersiz hisseden çocukta ´bağımlılık´ görülür. Bu yüzden çocuğunuzu, başkalarının gözünde kendini yetersiz hissedeceği kıyaslamalar yapmayın.
  • Okul çağı çocuğunun en belirgin özelliklerinden bir tanesi unutkanlığıdır. Unutkanlığı nedeniyle çocuğunuza baskı yapmak yerine, unuttuğu şeyleri hatırlamasına yardımcı olun.
  • 7 Yaşındaki çocuğunuzun güçlü bir kişiliği olmasını istiyorsanız, onu ata bindirin. Böylece çocuk güçlü olan bir canlıyı idare edebilme gücünü elde eder, dikkatini toplar.
  • Fırsat buldukça çocuklarınızla birlikte doğada hayvanlarla vakit geçirin. Çocuk kuşları kovalasın, inekleri, kuzuları seyretsin, horuz sesi duysun.
  • İnsanın özü, kendi çocukluğudur. Bu özü korumak için, çocuklarınıza saygılı davranın. Böylece çocuğunuz başkalarına saygı duymayı da öğrenmiş olur.
  • Kız çocuğunu erkek gibi büyütmeyin. Bu, onun fıtratını bozar.
  • Çocuğunuzun varlığını ona hissettirin, onu onaylayın, ona saygı gösterin. Onun önce insan, sonra çocuk olduğunu unutmayın. Ona olan sevginizi belli edin.
  • Çocuğunuza emredici bir halde yaklaşmayın. Emir veren cümleler kurmayın.
  • Çocuğun kendini gerçekleştirmesine engel olmayın. Aksi halde çocuk bu engeli aşmak için, tepkisel davranışlar geliştirir.
  • Dikkat dağınıklığının en önemli nedenlerinden birisi; aile içi düzen bozukluğudur. Bu sorunu çözebilmenin ilk adımı, aile ortamını düzenlemektir.
  • Çocuk oyuncakla değil, insanla oynamayı sever. Bu yüzden çocuğunuza sürekli oyuncak almak yerine, onunla vakit geçirin. Onun dikkati oyuncakla değil, sizinle oynayarak güçlenir.
  • Çocuğunuzun size itaat etmesi için dini bir araç olarak kullanmayın. Dini, ona huzur, güvenlik ve emniyet veren bir liman olarak tanıtın.
  • Çocuklar tertip ve düzeni sevmezler. Çocuğa tertip ve düzeni öğretmek için ilk olarak kendi odasını teslim edin ve dekore etmesine izin verin. Ona ´hadi odanı topla, temizle´ demek yerine; ´odanı kendince tasarla, süsle´ diyin.
  • Yetişkin rahatlığı çocuğu rahatsız eder. Sizin yemek yerken ağzınızı şapırdatmanız, koltuğa rahatça uzanmanız onu ezer. Çocuk sizden nezaket görmeli, başkalarının hakkına saygı duyduğu kadar kendi hakkına saygı duyulduğunu hissetmelidir.
  • Çocuğunuz sizin sözünüzü dinlemiyorsa, aranızdaki ilişkinin kalitesine bakın. Bu ilişkinin kalitesini arttırmak için çocuğunuzun güvenini kazanın. Ona adaletli davranın ki, ona söylediğiniz şeylerin etkisi olsun.
  • Çocuğunuzu kendi kusursuzluğunuzla motive etmeye çalışmayın. ´ Ben senin yaşındayken...... ´ yerine, ´ben DE senin yaşındayken´ diyerek onu rahatlatın.
  • Çocuğunuzun yanlış davranışını eleştirmek yerine, doğru davranışı öğrenmesine yardımcı olun. ´Ağzını şapırdatarak yemek yenmez.´ yerine, ´çiğneyerek yemek yemek daha güzel bir davranıştır.´ diyin.
  • Çocuk eşyalarının çokluğuyla değil, ihtiyaçlarının giderilmesi ile duygusal gelişimini sürdürür. Çocuğun eşyası arttıkça dikkati dağılır, sizinle duygusal olan bağı azalır.
  • Çocukların en merak ettiği şey, anne-babalarının çocukluğudur. Onun bileceği ilk hikaye, anne-babasının çocukluk hikayeleri olmalıdır. Ona kendi çocukluk hikayelerinizi anlatın ki, aranızdaki bağ gelişsin, sizin davranışlarınızdan kendine yol bulsun.
  • Kişilik gelişiminin en önemli unsuru, koşulsuzluktur. Çocuk sadece kendisi olduğu için sevilmeli ve saygı duyulmalıdır. Bu yüzden çocuğunuza söyleyeceğiniz en güzel cümle ´ sen beni sevmiyor olsan da, ben seni seviyorum.´, ´ Ne ondan dolayı, ne bundan dolayı ben seni sen olduğun için seviyorum.´ demektir.
  • Çocuğunuzun vaktinde ve de yerince yanında olun. Gece korkan çocuğunuza ´biz buradayız, git yat hadi´ demek yerine yanına gidip ona sarılın.
  • ´Otorite olmak´ ile ´otoriter´ olmayı karıştırmayın. Çocuğunuz için otorite, söz dinlenen olun. Otorite olmak için, sevecen, saygıdeğer, bilgi ve donanımlarıyla sözü dinlenir olun.
  • Çocuk hisleri ile yaşar. Ona baskı kurarak ve şiddet uygulayarak , onu zorlayıp aşağılayarak çocuğunuzun hissedebilme yeteneğine zarar vermeyin.
  • Ağlamak bir ihtiyaçtır. Bu yüzden çocuğunuzun ağlamasına engel olmayın, onu ağlatan şey üzerine konuşun.
  • Çocuğunuzun okulda, dışarıda neler yaptığını anlatmasını istiyorsanız; önce kendiniz o gün neler yaptığınızı, neler yaşadığınızı anlatın. Çocuğuna kendini anlatan ebeveyn, çocuğun kendisini anlatmasını kolaylaştırır.
  • Kaygı ruhsal bulaşıcılık taşır. Kaygılı bir ebeveyn çocuğuna kendi kaygısını bulaştırır. Kaygı ile baş edemeyen çocuksa ya korkak olur ya da ürkek. Yani kaygılı ebeveynin korkak çocuğu olur.
  • Çocuklarınızın duygularını kontrol altına almaya çalışmayın. Bırakın duygularını en doğal haliyle, içinden geldiği gibi yaşasın.
  • Çocuğunuza bırakacağınız en güzel miras, hayatı doğru anlamlandırabilme  becerisidir. Marifet ona gelecek hazırlamak değil, onu geleceğe hazırlamaktır.
  • Çocuğunuzun yaşamına katacağınız en büyük güzellik, ona umut olmaktır. Çocuğunuzun umutlarını tüketmeyin ve onda hayal kırıklığı oluşturacak davranışlarda bulunmayın.
  • Şiddet türleri içinde en ağırı, ´duygusal şiddettir´ ve bu da çocukta duygusal tükenmişliğe neden olur.
  • Cüzdan isteyen çocuğa cüzdan, çanta isteyen çocuğa çanta alın. Erkek çocuklar cüzdan, kız çocuklar ise çanta ile düzeni öğrenir. Çantasına mendil, kolonya, belki sevdiği bir oyuncağını; cüzdanına eski kartlar, biraz para koyarak çocuğunuzun bu dönemini destekleyin.
  • Tv izleme alışkanlığının kontrolden çıkması, çocuklarda dürtü kontrol bozukluğuna, hiperaktiviteye ve duygu durum bozukluğuna neden olur. Çocuğunuzun hiperaktifdavranışlarından rahatsız olduğunuzda önce tv izleme alışkanlığını gözden geçirin.
  • Kaliteli iletişim, anın yaşandığı iletişimdir. Yani çocuğunuzla oyuncak aracılığıyla değil, doğrudan iletişim kurabilmektir, kendi dünyanızdan çıkıp çocuğun dünyasına girebilmektir, çocukla çocuk  olabilmektir.
  • Okul çocuğunun en büyük ihtiyaçlarından biri, ailesini bir arada görmektir. Bulduğunuz her fırsatta ailenizi bir araya getirin. Özellikle akşam yemeklerinde bir arada olun.
  • Çocuğu olan ebeveynin kazanması gereken en temel beceri, iletişim becerisidir.Çocuğun ihtiyaç duyduğu şey ebeveyni ile sohbet edebilmek, onunlayken kendini ifade edebilmek, onlarda duygularına karşılık bulabilmektir.
  • Çocuğunuzla sorgulayıcı iletişim kurmayın. ´Nereye gittin, ne yaptın, kiminleydin.....´ gibi. Çocuğunuzun neler yaptığını kendi yaşamınızı onunla paylaşarak, ´paylaşımcı bir iletişim´ ile öğrenin. Önce siz gününüzü anlatın, sonra ondan anlatmasını isteyin.
  • Çocuğunuza bir işin nasıl yapıldığını değil, ne olduğunu tarif edin. Çocuk böylece kendi yöntemleriyle, kendi becerileriyle o işi yapabilir hale gelir.
  • Çocuk ancak 12 yaşından sonra duygularını, hazlarını ve davranışlarını yönetebilecek iradeye sahip olabilir. Bu yüzden 12 yaşına kadar çocuğa ne alacağını önceden konuşarak günlük harçlık verin.
  • Kardeşler arası çatışma çocuğa zarar değil, çoğu zaman yetenek kazandırır, çocuğun sosyal becerilerini arttırır. Ancak, bu çatışmalarda kin ve nefret sorunlu bir durumdur. Bu çatışmalar, kavgalar çocuğun bir başka yerde duygusal olarak zarara uğradığını gösterir. Çünkü çocuk bir yerde zarara uğruyorsa bunu başka bir yerde kin ve nefretle ortaya koyar. Örneğin; babasından baskı ve şiddet gören çocuk, burada uğradığı zarar kadar kardeşi ile kin ve nefretle kavga eder. Bu çocukların kardeş kavgalarını değil, duygularının nerede zarara uğradığını öğrenin.
  • Çocuğunuzun kendisi gibi olmasına, doğal olmasına imkan tanıyın. Onunla konuşarak ona yardımcı olmaya çalışın.
  • Çocuk ´her şeyi´ değil, ´tercih ettiği şeyi´ yaşadıkça kişiliğini geliştirir. Kızların kıyafet, erkeklerin de yemek beğenmemesi, inatçılık ya da hiçbir şeyi beğenmeme değil; kendi tarzını oluşturma çabasıdır.
  • Kişiliğin temeli, hislerdir. Çocuğunuzun his dünyasının bozulmaması için, ona saygılı davranın.
  • Okul çocuğuna cinsel eğitim verilirken mahremiyet hissi zarara uğratılmamalı, bu eğitim birçok kişinin bulunduğu  ortamlarda verilmemelidir. Mahremiyet eğitimi, duyguların yönetimi eğitimidir; çocuğun adım adım kendi duygu dünyasını nasıl yöneteceğini öğrenmesi eğitimidir.
  • Çocuğunuzun sadece elde ettiği kazanımlara odaklanmayın. Sadece almak ve kazanmak üzerine gelişen kişilik, eksik ve kusurlu olur. Çocuk vermeyi de kaybetmeyi de öğrenmelidir.
  • Teknoloji bağımlılığının ilk adımı, ´biraz oynasın da ben işimi yapayım´ diye çocuğa teknolojik gereçleri tv, pc, telefon teslim etmektir. Sürekli açık bir pc, internet sağlıklı bir pedagojik ortam değildir. Çocuğa internet ve pc kullanımının temel prensibini ´kullan çık´ olarak öğretmelisiniz.
  • Yalan çocuğun fıtratına ait değildir. Çocuk ancak korku ve kaygı yaşadığında, kendini savunmak için doğru olmayan şeyler söyler. Yalanın ilacı, ´güven´ dir. Yumuşak ve güven verici bir yaklaşımla çocuğu yalana iten korkunun ne olduğunu anlamaya ve o korkuyu yok etmeye çalışın.
  • 7 Yaşından sonraki çocukların en belirgin ihtiyacı, ´zamana karşı duyarlılık eğitimi´ dir. Bu aynı zamanda çocuğun iradesini güçlendiren bir eğitimdir. Bu yaş çocuğa alınabilecek en güzel hediye, bir analog kol saatidir. Böylece zamanı planlamayı öğrenecektir.
  • İrade, bir davranışı sürekli yapabilme ve vazgeçmeyi becerebilme gücüdür. Doğuştan değil, sonradan kazanılır. İradesi zayıf ebeveynlerin çocuklarının da iradesi zayıf olur. Bu yüzden çocuğunuzun irade kazanabilmesi için, kararlı davranışlar sergileyin.
  • Kötü çocuk yoktur, yanlış davranış vardır. Eleştirinizi çocuğunuzun kişiliğine değil, sergilediği davranışa yapın. ´Sen tembel bir çocuksun´ yerine, ´Ödevlerini yapmıyor olman, doğru bir davranış değil´ diyin.
  • Çocuğunuza erdemli bir davranış kazandırmak istiyorsanız, bunu içselleştirmesini sağlayın. Bunun içinde yapması gereken davranışların nedenini açıklayın.
  • Bir çocuğun kazanabileceği en güzel beceri, ´kendini yönetebilme becerisi´ dir. Çocuğunuza mutlaka bu beceriyi kazandırın.
  • Problemlerinizi öfkeyle çözer, sorunlarınızı kavga ile halletmeye çalışırsanız; çocuğunuz sizi örnek alır.
  • Şiddet, psikolojik bulaşıcılık taşır. Siz çocuğunuza şiddet uyguladığınızda, o da etrafındakilere şiddet uygular. Çocuğuna şiddet uygulayan anne babanın psikolojisinin altında yatan neden, kendilerinin de çocukluk yıllarında yaşadıkları şiddettir.
  • Çocuğun engellenmesi de bir sorun, engellenmiş çocukluk da bir sorundur.
  • Doyasıya çocukluğunu yaşayan bir kişi, güçlü bir yetişkin olur; çünkü yetişkin çocukluğun özünden güç alır. En kötü geçmiş, çocukluğu yaşanmamış geçmiştir. Bırakın da çocuğunuz çocukluğunu doyasıya yaşasın.
  • Çocuk bir birey olarak varlığını sürdürebildiği kadar kişilikli; insan ilişkilerinde uyumlu olabildiği kadar karakterlidir. Çocuğunuzu sosyal yaşama uyum sağlarken bireysel varoluşunu sürdürebilecek güce erişmiş olarak yetiştirin.